The New Forest

>
Nederlands - English
Zorgen in The New Forest

Zorgen in The New Forest

Gerelateerde voorstellingen:

Na een première in Amerika koerst Acteursgroep Wunderbaum op 16 en 17 november terug richting Rotterdam met de voorstelling Hospital: alweer het derde deel van het grootscheepse project The New Forest.

Voor wie het nog niet wist: in The New Forest gaat Wunderbaum – samen met vertegenwoordigers van allerlei geledingen uit onze samenleving – op zoek naar alternatieven voor de crisis. In elke voorstelling van The New Forest komt een ander vraagstuk aan bod. In De komst van Xia bijvoorbeeld was dat ‘macht’; in Hospital is dat ‘de zorg’. Terwijl in Nederland de liberalisering van de gezondheidszorg volop gaande is, lijken de Verenigde Staten met Obamacare juist een omgekeerde beweging te vertonen. Waar ligt de toekomst van ons zorgstelsel?

Voor Hospital werkt Wunderbaum samen met de acteurs van de Los Angeles Poverty Departement (LAPD), de eerste theatergroep in de VS bestaande uit mensen die ervaring hebben met dakloos zijn. Zij wonen of werken ‘on Skid Row’, een verpauperde buurt in downtown L.A. Hun verhalen, en die van zorgverleners, vormen de basis van deze voorstelling. Verder zijn er tal van verwijzingen naar Amerikaanse ziekenhuisseries zoals E.R., maar ook het medische horrorepos The Kingdom van Lars von Trier passeert de revue.

het virus dat ‘zorg’ heet

Hoe ziet onze samenleving er straks uit? Als de huidige groei in de zorgsector doorzet, geeft in 2040 elk Nederlands gezin 35% van zijn inkomen uit aan zorgkosten. Sterker nog: maar liefst een kwart van onze beroepsbevolking moet dan in de zorg werken. Bij wijze van spreken valt de samenleving dan uiteen in twee groepen: zorgverleners en zorgbehoevenden.

De zorgsector zal ons sociale, economische en politieke leven dus in belangrijke mate gaan beheersen. Hoe komt dat? Wunderbaum vroeg het aan een aantal experts. Eén van hen is Roland Bal, hoogleraar en onderzoeksleider van het Instituut Beleid en Management Gezondheidszorg (IbmG) aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Roland Bal: “Zorg heeft de neiging zich eindeloos te expanderen, zoals een virus dat doet. Sinds we in Nederland het door de overheid beheerde macrobudget voor de zorg hebben losgelaten (bij wet in 2006 – red.), groeien we gewoon eindeloos door. Toen de overheid dit kostenregulerende budget uit handen gaf, was het idee dat de zorgverzekeraars die taak wel zouden overnemen. Maar dat gebeurde natuurlijk niet. Verzekeraars hebben er namelijk helemaal geen baat bij dat er een rem op de kosten komt.”

“Qua kostenstijging is Nederland echt een uitbijter, ook internationaal. De Verenigde Staten zijn nog veel erger, maar ons land is hard op weg om de Verenigde Staten van Europa te worden, wat zorgkosten betreft. Engeland doet het bijvoorbeeld veel beter. In Engeland is de zorg grotendeels in handen van de staat. Zij houden de kosten nog steeds keurig onder de 10% van het BNP. Wij zitten inmiddels op 14 à 15%.”

de ziekmakende samenleving

“De marges van wat we onder ‘ziek’ verstaan, worden continu opgerekt. Naarmate zorgverleners deskundiger worden, gaan zij ook meer doen: tegenwoordig behandelen we veel meer mensen dan voorheen. Het verdienen van geld is natuurlijk een belangrijke achterliggende motor. Maar er is natuurlijk ook een oprechte drive om ‘een betere samenleving’ te maken. En die twee gaan goed samen. Alle pijlen wijzen dus dezelfde kant op.”

“Onlangs lijkt het te zijn gelukt om de kosten van de zorg weer een beetje te stabiliseren, vooral door afspraken tussen het ministerie van VWS, de verzekeraars en zorgaanbieders. De aloude polder dus, en weg van de markt. Toch blijft er een druk op onze samenleving om steeds meer mensen in het zorgsysteem op te nemen. Mensen als ‘ziek’ definiëren is nou eenmaal een manier waarop we zorg en geld mobiliseren. We leven dus in een soort ziekmakende samenleving.”

“Overigens is het niet zo’n zinvolle discussie of we voor of tegen de markt moeten zijn. De zorg is altijd een markt. Of die nu door de staat geregeld is of niet. Wel is de vraag: wat voor type problemen wil je oplossen? Er is toch heel veel onnodige zorg. Dat is zonde. Dat geld kun je ook gebruiken voor mooie toneelvoorstellingen. Of beter onderwijs voor onze kinderen.”

Dit artikel verscheen in de kwartaalkrant van de Rotterdamse Schouwburg. Het volledige interview met Roland Bal kunt u hier lezen.