The New Forest

>
Nederlands - English
Meanwhile in Skid Row, Los Angeles

Meanwhile in Skid Row, Los Angeles

Gerelateerde voorstellingen:

Onlangs werkte Wunderbaum in L.A. aan de voorstelling Hospital (te zien op 16 en 17 november in de Rotterdamse Schouwburg). Samen met de theatermakers van de Los Angeles Poverty Department (LAPD) onderzocht Wunderbaum verleden, heden en toekomst van de zorg. LAPD werkt met inwoners van Skid Row, een toevluchtsoord voor (ex-)daklozen en -verslaafden. Han Ceelen schreef een opmerkelijke reportage over deze bijzondere wijk.

De daklozen van Skid Row in Los Angeles hebben gelijk gekregen van de rechter. Die bepaalde deze zomer in een uniek vonnis dat politie en vuilnismannen niet langer de eigendommen van straatbewoners mogen opruimen.

HAN CEELEN

Los Angeles – Soms wordt Ann Moody er moedeloos van. Even verliet ze haar stekje voor een sanitaire stop, bij terugkomst waren al haar spullen weg. Het is een gangbare praktijk op Skid Row in Los Angeles, een van de armste wijken in de Verenigde Staten. Hier zijn de bezittingen van de vele dakloze bewoners inzet van een lang juridisch gevecht. De gemeente beschouwt de spullen als rommel op de stoep, die opgeruimd moet worden. De bewoners vinden dat zij recht hebben op hun eigendommen zoals ieder ander. In 2011 gaf een rechter de daklozen gelijk, in juli van dit jaar ving de stad ook in hoger beroep bot. Maar daarmee is de kous nog niet af.

‘Wat hier op het spel staat, zijn de basale rechten van een groep die heel weinig heeft in het leven’, zegt advocate Carol Sobel, die de daklozen sinds 2000 heeft bijgestaan in verschillende rechtszaken. ‘Van de bewoners van Skid Row heeft 40 procent een psychische stoornis. Anderen zijn verslaafd aan alcohol of drugs, of ze hebben een posttraumatisch stresssyndroom omdat ze in een oorlog hebben gevochten. Die mensen ga je niet ook nog hun schamele bezittingen afpakken.’

Skid Row, gelegen op een steenworp van het rijke zakencentrum van L.A, telt zo’n 1500 mensen die permanent op straat leven. Duizenden anderen slapen ‘s nachts in een noodopvang of in uitgewoonde hotels, maar zijn overdag eveneens op de straat aangewezen. Voor al die bewoners zijn er veel te weinig voorzieningen zoals toiletten en douches. Bovendien worden ze naar eigen zeggen voortdurend opgejaagd door de politie, die op zoek is naar drugs. De overwinning in het eigendomsdispuut is een opsteker voor de wijk. Maar ook daklozen elders in de VS profiteren ervan want een vonnis van het federale gerechtshof waar deze zaak diende, geldt voor een tiental staten in het westen van de VS.

Iemand die nooit op straat heeft geleefd, kan moeilijk begrijpen hoe fundamenteel deze kwestie is, zegt Kevin Michael Key. Hij is een voormalige advocaat die ooit door een verslaving op Skid Row belandde, en zich nu inzet voor de buurt. ‘Je draagt je hele hebben en houden mee in je tas of winkelwagen. Ook persoonlijke items als familiefoto’s, medicijnen en je identiteitsbewijs. Soms moet je die even achterlaten om naar het toilet te gaan of eten te halen. Het is verschrikkelijk als alles bij terugkomst is opgeruimd omdat de gemeente het als afval beschouwt.’

Volgens het stadsbestuur worden er soms drugs verborgen in de spullen en vormen ze een gevaar voor de volksgezondheid. De bezittingen van de daklozen zouden bacteriën en ongedierte aantrekken. Ook kunnen schoonmakers hun werk niet goed doen, omdat de eigendommen van de daklozen in de weg staan, argumenteert het stadsbestuur. En inderdaad is de vervuiling op Skid Row sinds de eerste uitspraak van de rechter in 2011 duidelijk toegenomen. Overal staan bergen spullen, afgedekt met zeil en het opschrift ‘niet achtergelaten’.

Maar volgens advocaat Sobel werkt de stad deze situatie bewust in de hand: ‘Ze kunnen best schoonmaken, maar ze zorgen dat het vuilnis zich ophoopt om te bewijzen dat het verbod niet werkt. Vorig jaar kondigde de gemeente van tevoren een schoonmaakdag aan en toen heeft elke dakloze zijn spullen keurig weggehaald’. Ook op andere manieren probeert de stad volgens Sobel de gerechtelijke uitspraak te saboteren. In plaats van de gemeentelijke afvaldienst en de politie worden nu particuliere beveiligers ingezet om spullen in beslag te nemen, zoals die van Ann Moody. Sobel: ‘Officieel opereren die in opdracht van een privé-organisatie die de wijk wil verbeteren. Maar in mijn ogen werken ze gewoon voor de stad, en zijn hun activiteiten dus illegaal. Daar gaan we ons op richten in de volgende rechtszaak.’

‘De gemeente stelt zich zwart-wit op’, zegt Key. ‘Hun verhaal is: de rechter heeft onze handen gebonden, dus we kunnen niets meer doen. Maar dat klopt niet. Als iets overduidelijk afval is, mogen ze het opruimen. Als spullen een gezondheidsrisico vormen of getuigen van een misdaad, mogen ze het meenemen. Daar zijn wij als buurtbewoners ook voor. Het enige wat ze niet mogen is spullen zonder reden weghalen.’

Het echte probleem is dat Los Angeles te weinig betaalbare woningen heeft, stelt Sobel. ‘We maken al jarenlang mee dat woningen voor lage inkomens gesloopt worden. Daardoor komen mensen die op straat belanden daar niet meer weg. Skid Row heeft de grootste daklozengemeenschap, maar in de hele stad leven minimaal vijftigduizend mensen op straat. Die leiden niet alleen een schrijnend bestaan, ze kosten de gemeenschap ook veel geld. Bijvoorbeeld doordat ze vaak een beroep doen op medische noodvoorzieningen. Steeds weer blijkt uit onderzoek dat het goedkoper is om die mensen te huisvesten. Maar in plaats daarvan kiest het stadsbestuur ervoor om daklozen te criminaliseren door hen elementaire mensenrechten te ontzeggen. Dat is inhumaan en contraproductief.’

Dit artikel verscheen eerder in Wordt Vervolgd, september 2013

De foto’s bij dit artikel werden op Skid Row gemaakt door Désirée van Hoek.

(c) Desiree van Hoek (c) Desiree van Hoek
(c) Desiree van Hoek (c) Desiree van Hoek